Kamery

Zobacz on-line:

niedziela, 23 września 2018
Imieniny: Bogusława, Liwiusza i Tekli

RSS RSS

High contrast
A- A+

Wersja tekstowa

KameryFacebook

Menu ▼

Formularz wyszukiwania

Ryszard Górkiewicz – „Już mając trzynaście lat musiałem ciężko pracować na chleb dla rodziny…”

Ryszard GórkiewiczUrodził się 1 maja 1927 roku w Żodziszkach, powiat Wilejka, województwo (przedwojenne) wileńskie, w rodzinie państwa Józefa i Julii. Był najstarszy z licznego rodzeństwa. Siostry i brat to: Irena, Jerzy, Ludwika oraz Danuta.

Ojciec był niegdyś legionistą Józefa Piłsudskiego i pracował przed II wojną światową w policji. Mama zajmowała się domem i dziećmi. Żyło im się całkiem przyzwoicie. Można by rzec, sielankowo, choć na dobrą sprawę mogło być wówczas jeszcze lepiej. Rodzina nie narzekała jednakowoż na los i żyła na tyle, na ile potrafiła.

W 1934 roku pan Ryszard rozpoczął naukę w szkole powszechnej w Żodziszkach. W 1939 roku skończył piątą klasę.

Po 1 września 1939 r. dowiedzieli się z wieści niesionych przez ludzi, że rozpoczęła się wojna z Niemcami, ale nie spodziewali się jeszcze gorszego, że niebawem na Polskę najedzie wróg ze wschodu. 17 września rozpoczęła się zdradziecka wojna radziecko – polska. Już wkrótce mogli zobaczyć radzieckich żołnierzy u siebie, idących powoli, nie spiesząc się, w kierunku zachodnim.

Nauka po krótkiej przerwie trwała nadal, tyle tylko, że zamiast języka polskiego zaczęto uczyć w języku rosyjskim. Potem miejscowe władze nakazały naukę w języku białoruskim i mama pana Ryszarda zakazała chodzenia do szkoły.

Nadeszła jednak noc 13 kwietnia 1940 roku. Było nad ranem, a dokładniej 5:00 rano, kiedy do ich drzwi zapukali żołnierze radzieccy i kazali im się czym prędzej pakować. Mieli na to zaledwie pół godziny. Było zimno, śnieżnie, ponuro, ogólnie nieprzyjemnie i groźnie. Nikt nie wiedział, po co mają się pakować i co z nimi będzie dalej. Zawieźli ich potem na stację kolejową w Smorgoniach, ścisnęli w wagonie bydlęcym sześć rodzin. Kiedy przekraczali granicę ze Związkiem Radzieckim przemieszczono ich do rosyjskich, większych wagonów (szerszy rozstaw torów kolejowych), gdzie stłoczono w każdym wagonie aż po 12 rodzin! W wagonach były tylko prycze, jakiś niewielki piecyk, dziura na środku wagonu w podłodze, gdzie można było się załatwiać. To wszystko.

W międzyczasie ojciec pana Ryszarda uciekł z innymi na pobliską Litwę, ale potem trafił do obozu Tatiszewo koło Kujbyszewa. Potem zaciągnął się do nowo powstającej armii generała Władysława Andersa. Z tą armią, poprzez między innymi Irak, Egipt, trafił pod włoskie Monte Cassino, gdzie został lekko ranny. Do Polski powrócił dopiero na przełomie 1948/49 roku.

Na początku maja 1940 r. dotarli do Kokczetawska w Obłosti Kokczetawskiej (północny Kazachstan). Następnie zapakowano ich na samochody i powieziono do niewielkiej miejscowości, która zwała się Pawłowki. Tu był spory kołchoz. Stłoczono ich wszystkich w wielkiej sali, potem „rozparcelowano” kolejne rodziny na kwatery. Rodzina Górkiewiczów trafiła do ukraińskiej rodziny o nazwisku Staszewski, którzy zesłani zostali tam cztery lata wcześniej, w 1936 roku. Po kilku miesiącach trafili do rodziny Kaniewskich. Dostali jedną izbę na całą rodzinę, w tak zwanej gliniance.

Dorośli pracowali w miejscowym kołchozie. O dziwo, nie głodowali tam, tak jak w innych rejonach, gdzie trafiali polscy zesłańcy z kwietnia 1940 roku. Gorzej było po jakimś roku czasu. Wtedy zaczęli dopiero głodować, szukać intensywnie jedzenia, by jakoś przeżyć każdy kolejny dzień. Wyprzedawali co tylko można było z zapasów przywiezionych z Polski, by za to kupić trochę jedzenia, którego z tygodnia na tydzień coraz bardziej brakowało.

Była tam też Spółdzielnia Pracy, która nazywała się „Wapiennik”; trudniła się wydobywaniem i wypalaniem wapna. Tam też część dorosłych dostała nakaz pracy. Była to ciężka praca, ale to nie przeszkadzało Rosjanom, by zagonić do tej katorżniczej roboty także słabe, niedożywione kobiety.

Osoba odpowiedzialna za treść:  Aleksandra Sławińska
Osoba publikująca:  Urząd Miejski
Data publikacji:  07.03.2014 11:48:10
Data modyfikacji:  29.02.2016 13:57:29
Ilość wyświetleń:  998
DataOsoba dokonująca zmianOpis zmiany
29.02.2016 13:57:29Balbina Kaczanowskaedycja strony
07.03.2014 11:48:10Monika Kosińskadodano stronę